eel ondernemers met visie willen graag nieuwe en betere oplossingen vinden voor alledaagse problemen. Hoe financier je dit soort risicovolle bedrijven? Meestal gaan ze immers pas op langere termijn iets van winst opleveren.

De meeste voorstellen die ik iedere dag toegezonden krijg door idealistische zakenlui die de grote uitdagingen van de moderne wereld (zoals de opwarming van de aarde en de bescherming van het milieu) aan willen pakken, getuigen wel van veel verbeelding, maar vereisen enorme investeringen en vele jaren onderzoek en ontwikkeling voordat ze überhaupt geïmplementeerd kunnen worden.

In de laatste twee-driehonderd jaar hebben veel regeringen steeds weer grote sommen geld vrijgemaakt om mensen te enthousiasmeren oplossingen te vinden voor de meest urgente technische problemen van hun tijd. Mijn favoriete voorbeeld is de zogenaamde Longitude Prize, de Lengtegraadprijs – een beloning van 20.000 pond die in 1714 werd uitgeloofd door de Britse regering teneinde wetenschappers en zeevaarders te stimuleren naar een preciezere manier te zoeken om de positie van schepen te bepalen oost of west ten opzichte van een bepaald vast punt op de aardbol. Meer dan tien uitvinders hebben in de daarop volgende 50 jaar in dit kader een beurs gekregen voor hun bijdragen aan de oplossing van het probleem; de grote winnaar blijft natuurlijk John Harrison, de uitvinder van de marinechronometer.

Dure technologie

Vandaag de dag zijn de meeste uitdagingen zo gecompliceerd dat zij inderdaad enorme investeringen vereisen van tijd, inspanning en kapitaal. De Ansari Space X Prize, met zijn 10 miljoen dollar de grootste beloning in haar soort in de geschiedenis, werd in 2004 gewonnen door het bedrijf Scaled Composites, waar ingenieur Burt Rutan de leiding had; Scaled Composites kreeg de prijs voor de bouw en lancering van het SpaceShipOne – een ruimtevliegtuig dat binnen veertien dagen twee keer passagiers 100 kilometer boven de aarde kon brengen. De teams die de 10 miljoen wilden winnen, besteedden gezamenlijk uiteindelijk meer dan 100 miljoen dollar.

Achteraf gezien bleek de prijs dus de katalysator te zijn voor de oprichting van een commerciële en particuliere ruimtevaartsector. Ik was daar zo van onder de indruk dat Virgin Group ging investeren in een nieuw ruimtevaarttoerisme, Virgin Galactic; we sloten met Scaled Composites een overeenkomst voor de bouw van een lanceringsysteem en een ruimtevaartuig waarmee we ons idee vorm konden geven. We maakten dus gebruik van een prijswinnend concept voor onze onderneming, iets wat al met al toch een groot commercieel risico met zich mee bracht. Virgin Galactic en ook andere particuliere bedrijven deden voortaan mee aan de ruimterace – een tak waar tot dan toe alleen overheidsinstellingen elkaar beconcurreerden.

Duurzaam succesvol

Klimaatverandering heeft in potentie de kracht om hele ecosystemen te vernietigen en dus het leven van miljarden mensen te beïnvloeden. Het is de verantwoordelijkheid van de zakenwereld en van ondernemers bij te dragen aan de oplossing, omdat juist de industrie historisch gezien steeds deel van het probleem is geweest. We namen in 2007 dan ook de beslissing te starten met het project Virgin Earth Challenge om het uitvinden van technologieën te bevorderen die het broeikaseffect kunnen tegengaan, en met name koolstofdioxide uit de atmosfeer kunnen halen.

De winnaar moest komen met een veilig, uitvoerbaar en commercieel haalbaar ontwerp om de door de mens geproduceerde gassen direct uit de lucht te kunnen halen en wel in een hoeveelheid van 1 miljard ton per jaar. Om een betere indruk te krijgen van dat getal: de totale uitstoot van koolstofdioxide door menselijke activiteiten loopt per jaar op tot ongeveer 8 miljard ton.

We ontvingen meer dan 2500 ideeën en bijdragen vanuit de hele wereld, uiteenlopend van geweldig optimistische concepten tot voorstellen van gerenommeerde wetenschappers die bezig waren met nieuwe technologieën voor koolstofopslag. Geen van de ideeën zal binnen afzienbare tijd een commercieel succes zijn; er ligt nog een hoop werk voor ons als we op dit gebied duurzaam succesvol willen worden. Zoals een van de wetenschappers tegen ons team van Earth Challenge zei: tot op de dag van vandaag komt geen van de investeringen in het onderzoek naar opvang en opslag van koolstof in aanmerking voor de prijs van 25 miljoen.

8 miljard ton – al die energiecentrales, fabrieken, auto’s, schepen, vliegtuigen en ook al die veestapels, enzovoort (de lijst is te lang om op te sommen), die ieder jaar weer al die CO2 de lucht in blazen – van die 8 weer 1 miljard eraf halen is zeer ambitieus, maar niet onmogelijk. Overal in onze samenleving moeten in ons alledaagse leven een hoop fundamentele veranderingen doorgevoerd worden om de uitstoot van CO2 te reduceren. De bedrijven van Virgin beginnen bij zichzelf en pakken zelf de problemen rond duurzaamheid en duurzame productie op en speuren in elk proces naar mogelijkheden om te verminderen, om dubbel te gebruiken en om anders te hergebruiken.

Allergrootste uitdaging voor ondernemers

Onze prijs zal alleen maar effectief zijn wanneer zij onderdeel is van een veel breder systeem waarin ontwikkelingen op dit gebied worden ondersteund en waarin geprofiteerd kan worden van de eurekamomenten van anderen en van de reeds goed opererende systemen. Via het Virgin Green Fund investeren we substantieel in de ondersteuning van pioniers op het gebied van biobrandstoffen, zonne-energie en energiebesparende technologieën. We hebben ook voor financiële ondersteuning gezorgd van de Carbon War Room; deze denktank voor duurzame energie helpt oplossingen aandragen voor bedrijven die de broeikasgassen trachten te reduceren en stimuleert investeerders terug te gaan naar groene, schone technologieën.

Deze aanstaande transformatie van onze samenleving vormt een van de allergrootste uitdagingen voor het bedrijfsleven in de komende honderd jaar. Dit vergt geduld, maar ook doorzettingsvermogen en vasthoudendheid; je moet anticiperen op wat er gaat komen en die situatie goed inschatten, maar je moet ook goed gebruik maken van de situatie waarin je je bevindt. De prijs die we uitloven en onze inspanningen op dit gebied zijn onderdeel van onze strategie voor deze toekomst. Hoe ziet jouw bijdrage eruit?

Bron: Richard Branson

De Verklaring arbeidsrelatie (VAR) van 2011 kunt u vanaf 1 september dit jaar weer aanvragen. Ook al doet u het ieder jaar, het blijft toch een beetje ingewikkeld.

Bij deze vijf vragen op het aanvraagformulier moet u extra opletten.

2a: Soort werkzaamheden
U bent timmerman én grafisch vormgever. Dat kan best, maar dan heeft u twee afzonderlijke VAR’s nodig. Met twee VAR’s haalt u alleen moeilijker het aantal benodigde uren en opdrachtgevers. U bent klusjesman én u legt tuinen aan? Dat kan weer wel met één VAR, bijvoorbeeld onder de noemer ‘verrichten van diverse klussen (reparatie, onderhoud en aanleg) in en om het huis’.

2c: Type VAR
Opdrachtgevers willen er zeker van zijn dat ze voor u geen werknemerspremies hoeven in te houden. Daarvoor heeft u een VAR-wuo (winst uit onderneming) of een VAR-dga (directeurgrootaandeelhouder) nodig. Bij vraag 2c op het aanvraagformulier moet worden aangegeven hoe u als ondernemer uw inkomsten beoordeelt. Het lijkt simpel, maar gaat vaak fout. Wie aankruist ‘Als loon uit dienstbetrekking’ of ‘Als resultaat uit overige werkzaamheden’, krijgt niet de goede VAR. In het eerste geval krijgt u een VAR-loon en moeten opdrachtgevers premies inhouden. In het tweede geval krijgt u een VAR-row (resultaat uit overige werkzaamheden) en weten opdrachtgevers niet waar ze aan toe zijn. Als 2c fout ingevuld is, geeft de Belastingdienst geen VAR-wuo of VAR-dga, zelfs niet als uit de andere antwoorden blijkt dat iemand ondernemer is.

2e: Aantal opdrachtgevers
Veel mensen denken dat een ondernemer voor minimaal drie opdrachtgevers per jaar moet werken. Maar dit is geen verplichting. Het gaat namelijk niet om het aantal opdrachtgevers, maar uw ondernemersrisico. Dat betekent dat u werkt voor eigen rekening en risico. Bijvoorbeeld dat u niet doorbetaald wordt bij ziekte (3c) en dat u risico loopt als de opdrachtgever ontevreden is (2i).

2l: Detachering, uitzending, bemiddeling
Werken via een bemiddelingsbureau is geen probleem. Maar als u minstens de helft van de tijd via een uitzend- of detacheringsbureau werkt, bekijkt de Belastingdienst uw VAR-aanvraag kritisch. De Belastingdienst beschouwt werken via uitzend- of detacheringsbureaus meestal als een loondienstverband, dus dan krijgt u geen VAR-wuo. Of dat terecht is, hangt van de situatie af. Betaalt het uitzend- of detacheringsbureau u elke maand automatisch, of stuurt u facturen? Wordt u doorbetaald tijdens ziekte en vakantie? Wat gebeurt er als er te weinig werk is? Kortom, het draait altijd om het ondernemersrisico.

3e: Heel lang bij één opdrachtgever
Als u maandenlang (bijna) fulltime voor één opdrachtgever werkt en geen andere opdrachten hebt, lijkt het soms of u werknemer bent. De kans op een VAR-wuo is dan klein. Toch zijn er zelfstandigen die langdurig (bijna) fulltime voor één opdrachtgever werken en wel een VAR hebben. Er spelen immers meer factoren een rol bij de aanvraag. Misschien kunt u de opdrachten laten uitvoeren door iemand anders (2g). Misschien werft u nieuwe opdrachten via reclame (4b). Of misschien investeert u wel in nieuw gereedschap en materiaal (4f ).

“Het gaat om het totale beeld”

Bijna iedereen die een VAR-aanvraag invult, twijfelt bij sommige vragen. Vindt de Belastingdienst u wel een echte ondernemer als u aankruist dat u geen reclame maakt? Krijgt u wel een VAR-wuo als u aangeeft dat u jaarlijks minder dan 2.500 euro investeert? “Daar hoeven ondernemers zich geen zorgen over te maken”, zegt Roel Masselink van Platform Zelfstandige Ondernemers, “De Belastingdienst kijkt niet naar het antwoord op die ene vraag. Het gaat om het totale beeld. Mijn advies aan ondernemers is: denk na over wat u wilt gaan doen in 2011. Hoe ziet uw onderneming er in dat jaar uit? Vul vervolgens met dát plaatje in uw hoofd de VAR-aanvraag in. De VAR gaat immers niet over vandaag, maar over uw verwachtingen voor het komende jaar.”

De aanvraag 
Een nieuwe VAR kan worden aangevraagd op www.belastingdienst.nl. Wie over 2008, 2009 en 2010 een VAR heeft gekregen, ontvangt in september automatisch een VAR over 2011. Werkgevers die zelfstandige inschakelen kunnen informatie over de VAR vinden op www.belastingdienst.nl of www.antwoordvoorbedrijven.nl.

Bron: KvK