1. Hoe begin ik?

Zelf starten begint met een idee. Dat idee werk je uit tot een concept. Dit is niets meer dan een kwestie van schrijven, waarbij je antwoord geeft op de volgende vragen:

• Wie worden mijn klanten?
• Wat wordt mijn product of dienst?
• Wie worden mijn concurrenten?
• Hoe ga ik mijn product of dienst bij de klant brengen?
• Waarom kopen klanten het product bij mij en niet bij mijn concurrenten?
• Hoe(veel) ga ik verdienen met mijn bedrijf?

2. Hoeveel geld moet ik minimaal verdienen met mijn bedrijf om rond te komen?

Stap 1:
Bepaal hoeveel geld je jaarlijks nodig hebt om van te leven. Dit is makkelijk uit te rekenen, door alle uitgaven voor levensonderhoud bij elkaar op te tellen: gas, licht, water, huur, kleding, verzekering, voeding, etcetera. Stel dat je uitkomt op 21.000 euro. Dan moet u dus 21.000 euro overhouden van uw bedrijf (als winst).

Stap 2:
De winst op jouw dienst of product wordt gevormd door de omzet minus de kosten van de omzet. Ook de vaste bedrijfskosten moet je van de omzet aftrekken. Denk aan huur, telefoonrekeningen, kosten voor promotie, verzekeringen en autokosten. Je houdt dan de nettowinst over.

Stap 3:
Van de nettowinst gaat nog belasting af. Twintig Procent is voor starters een redelijke aanname, mits je gebruik maakt van alle aftrekposten en startersfaciliteiten.

Stap 4:
Stel dat je 21.000 euro wilt overhouden. Hoeveel moet de omzet dan bedragen? 21.000 + 4.200 (20 procent belasting) + 14.000 (bedrijfskosten) = 39.200 euro. Daar bovenop komen nog de kosten voor het maken van het product of de dienst. De uitkomst is de omzet die je minimaal moet ‘verdienen’.

3. Hoeveel producten moet ik verkopen (of diensten leveren)?

Je kan vaak eenvoudig berekenen hoeveel je moet verkopen om de gewenste omzet te bereiken.

• Trek van de verkoopprijs van het product de kosten af om het product / de dienst te maken.
• Deel de gewenste omzet (zie daarvoor de berekening in de vorige vraag) door dit bedrag en je krijgt het aantal producten / diensten.
• Bijvoorbeeld:
  Je gaat tafels verkopen. De verkoopprijs is 300 euro per stuk, maar de inkoopprijs en vervoerskosten bedragen 110 euro. De winst per tafel is dan 190 euro. De rekensom wordt dan: 39.200 : 190 = 206 tafels.

3. Hoeveel producten/diensten moet ik gemiddeld per week verkopen?

Ook dat is te berekenen. Stel je werkt vijf dagen per week. En je neemt vier weken vakantie per jaar. Dan heb je dus 48 weken om jouw product of dienst te verkopen.

We nemen weer de rekensom van de vorige vraag. Hierin moest je 206 tafels verkopen om voldoende winst te maken. 206 gedeeld door 48 is 4. Je moet dus elke week vier tafels verkopen.

4. Wat staat er in een ondernemingsplan?

Het ondernemingsplan moet passen bij jou en jouw bedrijf. Maar het moet ook passen bij de partij waarvoor je het plan schrijft. Is het plan voor jezelf of de bank?

In een ondernemingsplan staat in ieder geval het volgende:

• Inleiding
• Samenvatting
• Persoonlijk: persoonsgegevens, opleiding, werkervaring. Maar ook jouw persoonlijke motivatie en doelstellingen. En een overzicht van jouw kwaliteiten; jouw sterke en minder sterke kanten.
• De markt: wat ga je aanbieden? Plus een marktonderzoek: omgeving, klanten en concurrentie.
• De marketingmix: product, prijs, plaats, promotie. Maar ook de omzetprognose.
• Financieel plan: investeringsplan, financieringsplan, exploitatiebegroting, liquiditeitsbegroting.
• Plan van aanpak.

5. Welke rechtsvorm kies ik voor mijn bedrijf?

Bij het starten van een onderneming is het van belang om vast te stellen hoe de aansprakelijkheid voor winst en verlies is geregeld. Maar ook wie de belastingen en sociale premies moet betalen. Dit alles is regel je door een rechtsvorm te kiezen. Er bestaan verschillende soorten. De meeste starters beginnen als eenmanszaak. Later kan je overgaan op een besloten vennootschap, beter bekend als een bv. Andere vormen zijn: maatschap, vennootschap onder firma (vof), commanditaire vennootschap (cv) en de Limited (Ltd).

Kijk voor een overzicht van de verschillende soorten rechtsvormen op de website van de Kamer van Koophandel.

6. Waar moet ik me aanmelden als starter?

Houd in ieder geval rekening met het volgende:

1. Kamer van Koophandel
2. Productschap en/of bedrijfschap
3. Vergunningen
4. Auteursrecht

1. Je moet je inschrijven bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken (KvK).
Iedere ondernemer is verplicht om zich in te schrijven bij de KvK. Dus ook als je een eenmanszaak hebt of freelancer bent. Op de website van de KvK lees je hier alles over.

Als je je inschrijft bij de KvK wordt in het handelsregister jouw naam en de naam van jouw bedrijf opgenomen. Maar ook de vestigingsplaats van jouw bedrijf, de rechtsvorm en een korte bedrijfsomschrijving. Dit register is openbaar en dus door iedereen in te zien. Zodra je staat ingeschreven in het Handelsregister, worden jouw gegevens doorgespeeld aan andere overheidsinstanties, zoals de Belastingdienst.

2. In veel sectoren ben je ook verplicht om je aan te melden bij het productschap of bedrijfschap. Je betaalt dan een jaarlijkse bijdrage. Voor verschillende sectoren bestaan product- en bedrijfsschappen. Dit geldt in ieder geval voor: zuivel-, vis- en tuinbouwproducten, afbouw en onderhoud, agrarische groothandel, ambachten, detailhandel, bosschap en horeca en catering. Kijk in de branchewijzer bij de KVK bij welke product- en/of bedrijfsschappen je je moet inschrijven.

3. Misschien heb je vergunningen nodig? Dan moet je deze op tijd aanvragen.

• Een bouwvergunning vraag je aan bij je gemeente. Op de website van het ministerie van VROM kan je nagaan of je een bouwvergunning moet aanvragen.
• Een milieuvergunning vraag je aan bij je gemeente- of provinciebestuur.

4. Tenslotte moet je rekening houden met auteursrecht en dergelijke.

• Reprorecht is een vergoeding voor het fotokopiëren van auteursrechtelijk beschermde werken zoals kranten, tijdschriften en boeken.
• Voor het draaien van muziek in een winkel of bedrijf moet meestal een vergoeding worden betaald aan Buma / Stemra en Sena. Voor het afspelen van films en televisieprogramma’s aan Videma.

Bron: CNV Zelfstandigen

De komende tijd zal FNV Zelfstandigen bij elke nieuwsbrief aan leden vragen om de index in te vullen. Zo onstaat een monitor over het effect over een langere periode. Ook niet leden kunnen zich opgeven.

Bron en link naar index: FNV Zelfstandigen

U moet bij elke opdracht steeds weer na gaan of er sprake is van een dienstverband. Heeft u een Var verklaring dan garandeert dit de opdrachtgever dat hij geen sociale premies en loonheffing hoeft te betalen voor het werk dat een ZZP-er/freelancer voor hem doet. Daarnaast geeft de ZZP-er/freelancer in de VAR aan dat hij volledig aansprakelijk is voor de diensten die hij levert.

De Belastingdienst kan u vier verschillende vormen van een Verklaring Arbeidsrelatie toekennen; VAR-Loon, VAR-ROW, VAR-WUO of VAR-Inkomsten. Bij de VAR-loon wordt u beschouwd als werknemer en moet de werkgever loonheffing en premies werknemersverzekeringen inhouden. Bij VAR-ROW heeft u niet de status van ondernemer (fiscaal gezien) voor de inkomstenbelasting. Met VAR-WUO bent u ondernemer voor de inkomstenbelasting. En bij de laatste vorm, VAR-Inkomsten zijn de inkomsten voor rekening van een vennootschap. Deze VAR-vorm is alleen relevant bij een NV of BV.

Bij de Belastingtelefoon kunnen ze u geen informatie geven over de criteria die men hanteert voor het afgeven van een var verklaring, dit wordt bepaald door de Belastinginspectie in Winterswijk. Volgens  de Belastingtelefoon wil men deze criteria niet bekend maken aan de medewerkers van de Belastingtelefoon. Leuker kunnen ze het niet maken!

Enkele criteria voor een var verklaring die wij hebben kunnen achterhalen:
- U moet voor minimaal 3 opdrachtgevers per jaar een opdracht uitvoeren
- U mag geen gezagsverhouding met uw opdrachtgevers aangaan
- U moet u presenteren als een zelfstandig bedrijf
- U dient minimaal 1225 uur per jaar te besteden aan uw onderneming
- U dient minimaal 50% van uw werkbare uren te besteden aan uw onderneming

Uw formulier dient u te zenden aan: Belastingdienst , Postbus 9001, 7100 GB, WINTERSWIJK

Geldigheidsduur
Een ‘Verklaring arbeidsrelatie’ is geldig tot het einde van het jaar van afgifte. De geldigheidstermijn gaat in aan het begin van het kalenderjaar. Als de geldigheidstermijn verloopt en u wilt de VAR voortzetten, dan kunt u bij de Belastingdienst vanaf 1 september van ieder jaar een nieuwe verklaring aanvragen. Bent u een startende ondernemer? Dan kunt u direct een Var verklaring aanvragen. Deze is geldig vanaf het begin van uw werkzaamheden tot het einde van het kalenderjaar.

Als u vóór 1 november bezig bent met een opdracht die doorloopt tot in het volgende kalenderjaar (maximaal 1 jaar), hoeft u voor die opdracht in het volgende kalenderjaar geen nieuwe ‘Verklaring arbeidsrelatie’ aan uw opdrachtgever te geven. Als u na 1 november met een opdracht bent begonnen, moet u in het volgende kalenderjaar wel een nieuwe ‘Verklaring arbeidsrelatie’ aan uw opdrachtgever geven.

Voor meer informatie over de VAR kunt u terecht bij de Belastingdienst (aanvragen) en het ministerie van SZW (veel info)
| VAR aanvragen | het ministerie van SZW |

Naast een VAR-verklaring moet u nog veel meer zaken regelen. Buiten de informatie op deze website zult u veel hebben aan het voordeel boekenpakket dat wij aanbieden voor startende ondernemers en zelfstandigen zonder personeel (zzp´ers).

Freelancer of zelfstandige
Als u zelfstandig of als freelancer wilt werken, dan zult u allereerst een verklaring van zelfstandigheid (VAR) bij de Belastingdienst moeten aanvragen. Hierin staat dat u geen dienstbetrekking heeft. UWV en de Belastingdienst hebben samen criteria opgesteld, waarmee zij bepalen wanneer iemand als zelfstandige wordt beschouwd.
| var verklaring |

Franchisenemer
Ook als u franchisenemer wilt worden moet u aan kunnen tonen dat er tussen u en de franchisegever geen dienstbetrekking bestaat. Is dit wel het geval dan bent u verplicht verzekerd voor werknemersverzekeringen. Uw franchisegever dient dan werkgeverspremies aan UWV te betalen. Of er in een franchiseverhouding sprake is van een dienstverband wordt bepaald door de Belastingdienst.

Starten vanuit een uitkering
De meeste WW, WAO, WAZ, of Wajong-gerechtigden die weer aan de slag willen, solliciteren naar een baan. Uw eigen bedrijf starten is ook een goede manier om weer zelf in uw inkomen te voorzien. Als u echter ingeschreven bent bij UWV dan gelden voor u enkele andere regels. Natuurlijk moet u een goed idee hebben als uitgangspunt, zult u de financiering rond moeten krijgen et cetera. Over al deze onderwerpen kunt u informatie vinden op deze site. Hieronder volgen regels die alleen van belang zijn voor starters die staan ingeschreven bij UWV. Als u in het onderwijs of bij de overheid heeft gewerkt, en u krijgt als gevolg daarvan een bovenwettelijke uitkering, dan gelden andere speciale regels. Meer informatie hierover kunt u verkrijgen via het UWV, telefoon 0900-9294 (lokaal tarief).

Ondernemersrisico’s
De inkomensrisico’s worden niet meer gedekt door de WAO, ZW en WW voor de uren dat u ondernemer bent. U kunt zich bij particuliere verzekeraars verzekeren voor de WAO en WW.

Uw leeftijd of gezondheid kan tot gevolg hebben dat verzekeraars hoge premies berekenen of bepaalde gezondheidsrisico’s uitsluiten. ZZP Nederland heeft hiervoor een goed alternatief.
| ZZP-Nederland |

Een alternatief is dat u zich bij het UWV vrijwillig verzekerd tegen één of meerdere van deze risico’s. Zeker als u uw ondernemerschap ziet als tijdelijke ‘baan’ en hoopt op termijn weer in loondienst aan de slag te kunnen, is dit verstandig. Een ex-WAO´er (WGA´er, Wajonger, WAZ´er etc) die een eigen bedrijf start, moet zich zéér snel informeren over de mogelijkheden om zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Lukt dit namelijk NIET (door weigering van verzekeraars), dan heeft een (voormalig) arbeidsongeschikt persoon binnen 4 weken nog de kans zich wél via UWV te verzekeren voor dit risico. Daarna is het te laat. Informatie hierover staat in de brochure ‘Vrijwillige verzekering ZW, WAO en WW’, deze is af te halen bij UWV.

U kunt voor ondersteuning terecht bij de re-integratiebedrijven met wie het UWV afspraken heeft gemaakt of bij een startersadviesbureau dat is gespecialiseerd in re-integratie richting ondernemerschap. Om deze begeleiding te financieren kunt u een beroep doen op de IRO, de individuele re-integratieovereenkomst. Re-integratiebedrijven en startersadviesbureaus krijgen bij de IRO hun diensten pas volledig betaald als u bent gestart als ondernemer en (een deel van) de uren die u kunt werken met uw bedrijf bezig bent. Aan u dus de uitdaging hen tijdens een intakegesprek te overtuigen van uw ondernemerscapaciteiten en uw bedrijfsidee. Lukt dat, dan helpen zij u bij de IRO-aanvraag en eventuele andere aanvragen en procedures. De afdeling voorlichting van de regionale Kamer van Koophandel of het startersloket van uw gemeente, kan u vertellen of er een startersadviesbureau in uw regio werkzaam is. Kijk voor meer informatie over re-integratiebedrijven de volgende linken.
| www.borea.nl | www.rwi.nl |

WW-uitkering voor, tijdens en na de start.
Het wordt voor WW-gerechtigden, na 1 juli 2006 aantrekkelijker om een eigen bedrijf te starten. WW’ers die zelfstandig ondernemer willen worden behouden, na goedkeuring van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), tot zes maanden na de start van het bedrijf hun uitkering. Ook hoeven zij in die periode niet te solliciteren en mogen zij opdrachten binnenhalen en uitvoeren. Eventuele inkomsten worden voor 70 procent verrekend met de uitkering.

Verder kunnen werkloze ambtenaren net als andere WW\’ers zelf een plan maken om weer aan werk te komen. Dit doen zij door het afsluiten van een individuele re-integratieovereenkomst (IRO). Overheidswerkgevers zijn zelf verantwoordelijk voor de re-integratie van hun werkloze (ex-)werknemers. Deze werkloze ambtenaren kunnen hun voormalige werkgever vragen om zelf een plan te kunnen maken voor de terugkeer naar werk. Ook kunnen zij zelf een re-integratiebedrijf kiezen.

Deze mogelijkheid bestaat al voor gedeeltelijk arbeidsgeschikte mensen en WW’ers die geen ambtenaar waren. De maatregel is bedoeld voor overheidswerknemers die na 1 juli 2005 werkloos zijn geworden.

bron: www.uwv.nl

Bron: starterscentrum.nl

Volgens het World Economic Forum is Nederland van de 8e naar de 10e plaats gezakt in de wereldwijde concurrentie-index. Dit is voor een groot deel te wijten aan de afnemende kredietverlening door banken, waardoor het innovatievermogen van Nederland is aangetast. Banken willen hun buffervermogen vergroten. Het inkorten van de balans door minder kredieten uit te zetten is daarvoor een effectief instrument. Abstracte doempraatjes van macrocijferaars? Helaas niet. In de markt van vandaag maak je dit aan den lijve mee.

Het opkweken van innovaties hebben we in Nederland goed geregeld. Tenminste, dat mag je afleiden uit het aantal platforms, podia, netwerken, prijsvragen, gremia en instituten die Nederland telt om innovaties te lanceren. Sprout.nl, Nextstage.nl, Port4Growth, NewVenture.nl, Innovatieplatform.nl, Sync.nl, Technopartner.nl, Iamstarter.nl, Fellowforce.com, Innocentive.com, Picnicnetwork.org etcetera,  etcetera. En prijsvragen zoals de Herman Wijffels Innovatieprijs, New Venture, LiveWIRE Young Business Award, Innovation Award, Entrepreneur of the Year Award, Technopartner Award, High Growth Award, Philips Innovation Award, Beste Idee van Nederland, etcetera, etcetera.

Dus dat zit wel snor. Los van de noodzaak en effectiviteit van dit bombardement van innovatie clubjes en prijsvragen, denk ik altijd: baat het niet dan schaadt het niet, dus hoe meer hoe beter. Maar al deze clubs en de aanstormende ondernemerstalenten die zij onder hun vleugels hebben, bereiken niets zonder geld. Daarvoor hebben we subsidies, durfkapitaal en informele investeerders nodig, maar zeker ook de banken. Voor het financieren van innovaties spelen banken van oudsher een cruciale rol. Nou las ik de afgelopen maanden wel vaker macrostukjes in de krant dat banken meer kopschuw zouden zijn bij kredietverstrekking, maar de laatste tijd maak ik dat zelf ook vaak aan den lijve mee. En het is toch anders als het zo dichterbij komt, dan is het opeens heel tastbaar.

‘We hebben toch wat meer nodig’

Ik noem 1 voorbeeld uit eigen praktijk. Maar ook uit andere bronnen verneem ik vergelijkbare verhalen.

Zo voerden we voor een startende onderneming recentelijk een haalbaarheidsstudie uit voor het opzetten van een business in een veelbelovende branche, alom geroemd door marktanalisten. Daarbij was sprake van een goed businessmodel en een gelouterde ondernemer. We gingen vanwege eerdere relaties, naar een vooraanstaande A-merk bank.

Na het marktonderzoek, risicoanalyse, zekerheden en financieel model kwam eruit dat deze ondernemer naast zijn persoonlijke capaciteiten ook een goed businessplan had. De account manager van de bank gaf dat ook aan. Omdat de ondernemer startend was in een nieuwe markt, kwam hij in aanmerking voor een 80% borgstellingkrediet. Hij had als onderpand vastgoed uit de familie. Met de door ons verrichte haalbaarheidsstudie zou de bank wanneer het misging in het ergste geval 20% van de investering kwijt zijn, want er zou in dat geval nog sprake zijn van courante voorraden  en andere assets.

Daarbij dekte het vastgoed van de ondernemer een goed deel van deze 20% af. “Dat moet lukken met deze zekerheden”, aldus de account manager. Na enige tijd kwam hij schoorvoetend terug. “We kunnen niet akkoord gaan” zei hij. “We hebben een twee maal zo hoge eigen inbreng nodig door de ondernemer”. Daarmee resteerde een risico van een paar % voor de bank. Ook dit was te realiseren door de ondernemer, middels een notariële akte. Het bleef even stil binnen de burelen van de bank. Daarna kwam de uitsmijter: “We hebben toch een 2,5 maal zo hoge eigen inbreng nodig, dan doen we het.”

Los van het springerige gedrag in de eisen vanuit de bank – de case bleef ondertussen gewoon hetzelfde – is het natuurlijk onbestaanbaar dat voor een risico voor de bank van 20%, een eigen inbreng van bijna 40% wordt verlangd.

De conclusie is dat –in elk geval deze – bank gewoon geen krediet wil verstrekken. Het hele sales en accountmanagement apparaat zit een theatervoorstelling te houden. Beetje praten, koffie uitschenken en weer afscheid nemen van de klant. Staatsteun vind als smeerolie zijn weg naar de balans, om de piepende en krakende balans weer netjes in het vet te zetten. Voor de ondernemers blijft er weinig over.

Is dat de schuld van de banken?

Ik denk niet meer dan ten dele. Ik begrijp best dat voor de banken sprake is geweest van een aardverschuiving toen onaantastbaar geachte labels ineens dreigden om te vallen als de staat ze niet zou stutten. De schrik zit nog goed in de benen. Daarbij worden internationaal richtlijnen geformuleerd over de vereiste omvang van het buffervermogen voor banken. Ook Wouter Bos verwacht een klinkend rendement op zijn staatsgelden met een zo laag mogelijk risicoprofiel. Daarbij past geen actieve kredietverlening. Toch slaat de pendule te ver door wanneer het ten koste gaat van ons Nederlandse innovatieve klimaat. Zeker de banken die staatsteun ontvingen c.q. genationaliseerd werden horen een progressiever kredietverstrekkingsbeleid te voeren. De economische motor weer op gang helpen hebben is na de reddingsactie van de overheid het belangrijke agendapunt voor nu.

Juist deze banken zouden hier een rol in moeten spelen. Vanwege het feit dat ze gestut zijn met overheidsgeld en dus ook geld van de vpb betalende ondernemer. Maar zeker ook omdat zij zo’n cruciale rol vervullen in het stimuleren van de economie. Ze kunnen echt het verschil maken, zoals de score bij het World Economic Forum ook laat zien, positief of negatief. Naar mijn mening zou de overheid daarom desnoods geld moeten labellen dat niet voor balansversterking, maar specifiek voor kredietverstrekking moet worden ingezet. In een land als Nederland is een sterk  innovatievermogen de belangrijkste pijler voor een gezonde economie. Daarbij hoort een gezonde kredietverstrekking.

Bart Verweij (Tacstone Ventures)